نویسنده:   میثم محتاجی     تاریخ نگارش:   1397/12/12     ساعت:   14:17:00
بازدید:   96
 
 
عضو هیئت رئیسه مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی: باید بین ادیان توحیدی ارتباطی سازنده و قوی برقرار شود.

تربیت دینی به معنای فراهم ساختن زمینه‌های رشد و شکوفایی انسان بر اساس دستورها و موازین الهی است؛ زیرا دین مهم‌ترین وسیله‌ای است که می‌تواند انسان را به هدف غایی خود که همان حب و قرب الهی است برساند.


در عصر حاضر که تمدن غرب از همه توان خود برای حذف و به حاشیه راندن دین و تربیت دینی در جهان استفاده می‌کند، ادیان ابراهیمی باید با توجه به اشتراکات بسیاری که در مسائل اعتقادی و اخلاقی دارند، با تشکیل جبهه‌ای همگرا و مبتنی بر ایمان توحیدی و تعالیم وحیانی در جهت خنثی کردن این توطئه‌ها، همفکری و تبادل نظر داشته باشند. در این راستا معاونت علمی آستان قدس رضوی برگزاری همایشی بین‌المللی را به نام تربیت دینی در ادیان ابراهیمی در دستور کار قرار داده است. این گردهمایی در روزهای سیزدهم و چهاردهم اسفندماه 97در مشهد مقدس برگزار می‌شود. در این زمینه با حجت‌الاسلام دکتر بی‌آزار شیرازی عضو هیئت رئیسه مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا و رئیس سابق دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی به گفت‌وگو نشستیم.

منظور از ادیان ابراهیمی چیست و قرآن کریم در این زمینه چه آیاتی دارد؟
ادیان ابراهیمی به سه دین توحیدی یهودیت، مسیحیت و اسلام اشاره دارد که حضرت ابراهیم(ع) را نیای مشترک خود می‌دانند. اساس ادیان ابراهیمی یک چیز است که همان آیین حنیف الهی است. حنیف در واقع صفت دین الهی است که خداوند متعال برای هدایت انسان‌ها، همه پیامبران را مأمور به تبلیغ آن دین کرده و نام آن، اسلام به معنای تسلیم بودن در برابر خداوند است؛ همان گونه که قرآن می‌فرماید: (إِنّ الدِّینَ عِنْدَ اللّهِ الإِسْلام...)؛ دین در نزد خدا اسلام یعنی تسلیم شدن در برابر حق است و چون این دین مطابق با فطرت، مستقیم، دور از افراط و تفریط و دارای احکام عملی خاصی است، آن را با صفت حنیف، توصیف می‌کنند. به همین دلیل ملت ابراهیم یعنی دین آن حضرت با صفت حنیفیت، توصیف شده است. قرآن در توصیف دین می‌فرماید: (وَأَنْ أَقِمْ وَجْهک لِلدِّینِ حَنِیفاً وَلا تَکونَنَّ مِنَ الْمُشْرِکین) ؛ روی خود را به آیینی متوجه ساز که حنیف است و از مشرکان نباش.
قرآن برای ادیان توحیدی به معنای واقعی کلمه احترام قائل است و به آن‌ها توجه زیادی دارد؛ موید این مطلب نیز سوره مریم، آل عمران، قصص و بنی اسرائیل است .حتی قرآن در آیه 40 سوره حج، حفاظت از صومعه‌ها، کنیسه‌ها، کلیساها و مساجد را ضروری دانسته است: «و لولا دفع الله الناس بعضهم ببعض لهدمت صوامع و بیع و صلوات و مساجد یذکر فیها اسم الله کثیرا؛ و اگر خدا بعضی از مردم را با بعض دیگر دفع نمی کرد، صومعه ها و کلیساها و کنیسه ها و مساجدی که نام خدا در آنها بسیار برده می شود سخت ویران می شد».

ادیان ابراهیمی دارای چه مشترکاتی هستند و چرا باید با تاکید بر این همسانی‌ها با یکدیگر گفت‌وگو و تبادل نظر داشته باشند؟
ادیان ابراهیمی در بسیاری از اصول و اعتقادات مبنایی مثل اعتقاد به توحید و خدای یگانه، اعتقاد به نبوت عامه یعنی پیامبرانی که جهت پیام‌رسانی خدا مبعوث شده‌اند؛ اعتقاد به معاد و روز رستاخیز و بهشت و دوزخ، اعتقاد به عدل و لزوم برقراری عدالت در جهان و اعتقاد به ظهور منجی با هم اشتراک دارند. همه ادیان ابراهیمی کردارهای نیک اخلاقی چون راستی و صداقت، پاکدامنی، شکیبایی، مدارا، محبت به دیگران و... را ستوده و از کردارهای ناشایستی چون دروغ، غیبت، دزدی، اسراف و... مردم را برحذر داشته‌اند. طبیعتا چون اساس ادیان توحیدی واحد است و همگی آیین حنیف الهی به شمار می‌آیند، پیوند و همگرایی آن‌ها موجب ایجاد وحدت، صلح و دوستی در جهان می‌شود. اگر مردم از فطرت و سرشت الهی و دین حنیف الهی اطلاع پیدا کنند همه یکی می شوند. محور همه ادیان خداست. دین حنیف و دین الهی برای ایجاد محبت بین انسان‌ها آمده و اگر انسان‌ها به هم علاقه داشتند به وحدت می‌رسند و اگر واقعا خدا را دوست داشته باشند، بندگان خدا را هم دوست دارند و سعی می‌کنند با هم به عدالت رفتار کنند. مساله توحید که اصل اساسی در ادیان توحیدی است به این جهت است که همه به این باور برسند که خدایشان یکی است. در این صورت همه احساس یگانگی می‌کنند و با این محبت و عدالت خوشبختی ایجاد می‌شود. تعابیر و الفاظ گوناگون، باعث شده مردم بپندارند با هم اختلاف دارند. تنها راه رفع این اختلافات این است که ما بنشینیم و با هم گفتگو کنیم. اگر پیروان ادیان با هم گفتگو کنند می‌بینند در اکثر مسائل با هم وحدت دارند و به تعبیر امام خمینی(ره) اینها پندار اختلاف دارند ولی در واقع همه دارای کمالات الهی هستند. همه دنبال خدا هستند. حافظ  شیرازی می‌گوید:
جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه / چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند
پس عنصر محبت و همدلی در بین پیروان ادیان توحیدی ضروری است و تنها در این صورت است که می توان جامعه ای موفق و رو به رشد را متجلی کرد. بنابراین باید بین پیروان ادیان توحیدی یک نوع ارتباط سازنده و قوی برقرار شود زیرا در صورت برقراری انس و الفت بین ادیان مختلف، جهان جای بهتری برای زندگی کردن خواهد بود.

تربیت دینی در ادیان ابراهیمی چه مفهوم و جایگاهی دارد؟
تربیت دینی در ادیان ابراهیمی به معنای فراهم ساختن زمینه‌های رشد و شکوفایی انسان بر مبنای موازین و ضوابط الهی است؛ زیرا مهم‌ترین وسیله‌ای که می‌تواند انسان را به هدف غایی خود که همان حب و قرب الهی است برساند، دین و تربیت دینی است. فردی که مطابق با آیین حنیف الهی تربیت شده، شخصیتی سالم و رشد یافته دارد و جنبه‌های مختلف ابعاد وجودی خود را به‌ صورت جدی مدنظر قرار می‌دهد و برای حضوری اثربخش در اجتماع آماده می‌شود. بیشتر اصول و موازین اخلاقی که برای تربیت یک انسان رشد یافته و مومن لازم است در ادیان ابراهیمی یعنی دین یهودیت، مسیحیت و اسلام مشترک است. این اصول مطابق با فطرت و سرشت انسانی و برای رساندن او به کمال هستند.

آستان قدس رضوی در سال جاری همایشی را به نام تربیت دینی در ادیان ابراهیمی در دستور کار قرار داده است. نظر شما در این زمینه چیست؟
در عصر حاضر که استعمار و لیبرالیسم سکولار با انواع روش‌ها و شبهه‌ها برای حذف و به حاشیه راندن دین و تربیت دینی در جهان استفاده می‌کنند، ادیان ابراهیمی باید با توجه به اشتراکات بسیاری که در مسائل اعتقادی و اخلاقی دارند، با تشکیل جبهه‌ای همگرا و مبتنی بر ایمان توحیدی و تعالیم وحیانی در جهت خنثی کردن این توطئه‌ها، همفکری و تبادل نظر داشته باشند. الان بسیاری از مردم جهان به دنبال دین خدا، دین فطری و آیین حنیف حضرت ابراهیم هستند. اگر به وحدت برسیم بزرگترین اسلحه دشمن را از او گرفته‌ایم. پس برگزاری این همایش یک گام اساسی در راستای پیاده کردن دین خدا و نزدیکی ادیان ابراهیمی به یکدیگر است.


گفت و گو: زهرا دلپذیر





اخبار مرتبط

- در نشست تخصصی «همایش بین‌المللی تربیت دینی در ادیان ابراهیمی» بررسی شد، بایدها و نبایدهای تربیت دینی فرزندان
- در نشست علمی نخستین کنفرانس بین‌المللی تربیت دینی در ادیان ابراهیمی عنوان شد: تنبیه فرزندان طبق شرایطی مورد تأکید همه ادیان ابراهیمی است.
- آیت الله رئیسی: سیره امام رضا(علیه السلام) الگویی برای تمام ادیان ابراهیمی است.
- با قرائت بیانیه پایانی، نخستین کنفرانس بین‌المللی تربیت دینی در ادیان ابراهیمی به کار خود پایان داد.
- با حضور تولیت آستان قدس رضوی فعالان عرصه تعلیم و تربیت از ادیان مختلف تجلیل شدند.
- نخستین کنفرانس بین‌المللی تربیت دینی در ادیان ابراهیمی آغاز به کار کرد.
- دبیر علمی کنفرانس بین المللی تربیت دینی در ادیان ابراهیمی مطرح کرد: همکاری 100 نهاد از داخل و خارج کشور در حوزه تربیت دینی در ادیان ابراهیمی
- محمد تقی فخریان در کنفرانس بین‎المللی تربیت دینی در ادیان ابراهیمی مطرح کرد: تأکید بر تبادل تجربیات دینی در حوزه تعلیم و تربیت با کشورهای مسلمان
- مهدی فیاضی مطرح کرد؛ همزیستی مسالمت آمیز؛ رویکرد تربیت دینی در مدارس شیعه
- حجت‌الاسلام و المسلمین محی‌الدین بهرام محمدیان: تلاوت آیات قرآن، تزکیه و تعلیم محورهای تربیت اسلامی است.
- آرش آبایی مطرح کرد: لزوم و توجه فراگیری آموزه‌ها و احکام دینی در دین یهودیت
- انجمن آموزه‌های اسلامی لبنان تجربه موفق تربیت دینی
- جرج آنتوان حسکور: خانواده نخستین نهاد تعمیق باورهای ایمانی در جامعه است
- محسن اصغری نکاح: خانواده، راهکار مؤثر برای تربیت جنسی متناسب با آموزه‌های تربیتی ادیان ابراهیمی است.
- آیت الله اعرافی در افتتاحیه کنفرانس بین المللی تربیت دینی در ادیان ابراهیمی: نیمی از جمعیت بشر تحت چتر ادیان ابراهیمی قرار دارند.
- دکتر محمد مهدی طهرانچی مطرح کرد: بیان مراتب خلقت انسان در قرآن کریم با نگاه تربیتی
- حمیدرضا آیت‌اللهی: حافظه محوری در حوزه تعلیم و تربیت باید جای خود را به مهارت محوری دهد
- بهنام مرادیان: از دست دادن میراث دینی از پیامدهای جهان مجازی است.
- مدیر عامل بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی: رسالت ما، شناخت درست مبانی و اصول تربيت اسلامی است.
- استاد دانشگاه کاتولیک پاریس: همایش‌های ادیانی آستان قدس رضوی یک گام بزرگ تبلیغی در عرصه بین‌المللی است.
- علی سروری مجد مطرح کرد، ارسال 230 مقاله به دبیرخانه نخستین کنفرانس بین‌المللی «تربیت دینی در ادیان ابراهیمی»
- آیت الله اعرافی: برگزاری همایش تربیت دینی باید تلنگر به کارهای زمین مانده باشد.
- کارشناس مذهبی واتیکان: مبارزه کردن با جهالت از اهداف مشترک دانشگاه‌های کاتولیک و اسلامی است.
- کاردینال هنری دولهوک تبیین کرد: مراحل تربیت روحانیون و پدران دینی
- کاردینال روبرت لوگال تشریح کرد: انتقال ایمان و عقیده از طریق شعر و موسیقی.
- حجت الاسلام مجتبی الهی خراسانی تشریح کرد: «الگو دهی» یکی از روش‌های مهم اسلام برای تربیت.
- سومین پیش نشست تخصصی کنفرانس بین‌المللی تربیت دینی در ادیان ابراهیمی برگزار شد.
- محمد مهدی طهرانچی: تربیت دینی با بهره‌مندی از منابع وحی محقق می‌شود.
- آیت الله محمد هادی عبدخدایی: عدالت و مهرورزی محور تربیت اسلامی است.
- کاردینال ونسانفلوردی: برای تعلیم و تربیت باید به دنبال مقتضیات زمان بود.
- به همت بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی سومین پیش نشست تخصصی کنفرانس بین‌المللی تربیت دینی در ادیان برگزار می‌شود.