نویسنده:   محمدحسین ولی پور     تاریخ نگارش:   1398/10/17     ساعت:   10:05:23
بازدید:   154
 
 
محقق و مصحح کتاب انیس المریدین و شمس المجالس عنوان کرد

تفسیرهای عرفانی از نمودهای روشن در سنت تفسیرنگاری هستند.محبوبه شمشیرگرها گفت:تفسیرهای عرفانی از نمودهای روشن در سنت تفسیرنگاری هستند که در آنها، اهتمام بر گذار از قرائت‎های لفظی به سوی قرائت‏های استعاری از آیات قرآن،‌ مورد تأکید است.به گزارش اداره روابط عمومی و بین الملل بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی...


محبوبه شمشیرگرها محقق و مصحح کتاب انیس المریدین و شمس المجالس، اثر تازه منتشر شده بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی اظهار کرد:گنجینه ه‏ای ارزشمند از میراث کهن فرهنگ ایرانی و زبان فارسی در تأملات قرآنی است که در آن، سوره حضرت یوسف، با رویکردی باطنی و در ساخت، زبان و محتوایی دلنشین و جذاب تفسیر شده است.
وی افزود: در میان کلام وحی، «احسن القصص» نظر به ساختارِ روایی و داستانی و غلبه مضمون عشق و محبت، مورد اقبال ویژه عرفا بوده که یکی از جلوه‎های درخشان آن را می‎توان در اثر انیس المریدین و شمس المجالس دید.
این محقق ادامه داد:پدیدآورنده و زمان شکل‎گیری این اثر معلوم نیست اما با توجه به برخی کاربردهای زبانی و قراین محتوایی، می ‏توان حوزه سکونت نویسنده را خراسان و تاریخ آن را اوایل سده هشتم در نظر گرفت. این متن به زبانی، ساده و روان و فارغ از آرایه ‏های پیچیده و تکلف‏های لفظی و معنایی،به نحوی نوشته شده که گویایی و دلکشیِ آن، خواننده را بی‎وقفه تا پایان، با خود همراه می‎سازد.
وی تصریح کرد:جنبه ذوقی و روایی در این تفسیر، با رنگ شرعی و تاریخی توأمان است و با وجود غلبه وجه عرفانی، بازتابی از تأویلات غامض فردی و تلویحات رمزیِ متداول در سنت تفسیری پس از ابن عربی، در آن به چشم نمی‎آید. شیوه مؤلف آن است که پس از ذکر هر آیه و ترجمه ه‏ای مختصر از آن، به بیان حکایات تمثیلی و روایات تاریخی از زندگی انبیای الهی بویژه پیامبر اسلام(ص) و بزرگان دینی، صحابه و متصوفه، ارشادهای زاهدانه و تأویل‎های عارفانه و احادیث و اخباری از محدثین مشهور، در قالب عناوینی نظیر «حکایت»، «اشارت»، «نکته» و «لطیفه» پرداخته و گاه، آنها را با شواهد شعری، زینت می‎بخشد.
شمشیرگرها ابراز کرد:این متن با وجود ارزش و اهمیت، تاکنون مخفی بود و برای اولین بار، در اثر پیش رو، ارائه و تحلیل شده است. بخش آغازینِ این کتاب،‌ مشتمل بر پژوهش‌های مصحح در پی شناخت متن است؛ از قبیلِ گفتاری مختصر درباره تفاسیر عرفانی با تأکید بر سوره یوسف و جایگاه اثر در فهرست‎های نسخ خطی و شائبه‎های مربوط و همچنین بحث‎هایی درباره صحت انتساب آن به خواجه عبدالله انصاری، مؤلف و مذهب، دوره زمانی و حوزه جغرافیاییِ زیستِ او، نسبت اثر با بحرالموده فی اسرار الموده، شرحی از روش تصحیح متن است.
وی اضافه کرد: در نهایت، بیانِ اختصاصات این اثر، از طریقِ بررسیِ سه محورِ ویژگی‏های محتوایی-با عنایت به ساختار و روش تفسیری و جایگاه آن در میان تفاسیر دیگر از منظر جریان‏ شناسی تفسیرهای عرفانی،ویژگی‏های زبانی اعم از صرفی، نحوی، آوایی و معنایی و ویژگی‏های ادبی بررسی شده است.
این محقق و مصحح،مطالعه این اثر را به منزله ارمغانی گران‌قدر از فرهنگ قرآنی و زبان فارسی کهن، به همه علاقه ‏مندان به‎ویژه محققان، اساتید و دانشجویان زبان و ادبیات فارسی، مطالعات قرآنی و عرفان اسلامی پیشنهاد کرد.